Домбыраның ноталары

Сүгір Алиұлы

24Сугира музыканың зейіндері тағы балалықта көрсетілді - 15 жастан ол атақ-даңқты сияқты атқарушы Таттимбета ("Сылкылдак", "Косбасар", "Былкылдак") кюев алды. Үлкен мағынада сазгердің бол- үшін басып ал- көркем ерекшелік, кюев Ыкыласа Дукенова стильсімен, бас кобызе әншейін орында- болды және переложенных Сугиром домбру. Оларды орындай, Сугир танымалды халықта иемденді, оны "домбраши Сугир" атады.

Ара бірінші өзінің музыканың туындысында - коныр" Сугир кюе "денелерінің мен көмек дыбысты ассоциациялардың осиротевшего құлынның жуасыт- ашық түсті музыканың суреттерін к кісінің бие көргіз-. кюя әні, астас мен сыршыл колыбельными себептермен ақшыл сезімдермен өтіп кет-, жақсылықтың және умиротворения көңіл-күйін жаса.

Сугиру кюи "Майда коныр" қарайды, "Базарбай - Ташен", "Боз инген", "Ильме", "Акжелен", "Амангельды атақ беруі", "Жайлау күйі", "Жолаушаның жолды қоңыры" (екі нұсқада) және сырттар.

Айрықша жер ара сазгердің туындыларының арасында кюй "Аққу" ("Ақ аққу"), өтіп кет- адалдықтың және, ара айбарлы ақ құстың ажарында кейіпте- нәзіктік түйсік қарызға алатын. Сугир суреттерді сыршыл байсалды қозғалыс және құстың органического қосылысының табиғатпен мен көмек образных музыканың штрихов "флажолет", "форшлаг", "лига", при кюев орындауының кемде-кем кездес- обрисовал.

Үшін кюев Сугира мінездер тембровые қотар-, шақырылушының музыканың түйсігінің тереңдігі, оларды раздумчивость шарттайды, қанықтық мазмұнмен. Сугир, наряду мен өнерлі игерушілікпен домбыра тарт- татулық "ол бурау" және "терс бурау", кюев виртуозным атқарушысымен "токпе" және "шертпе" стильсінде болды. Орындаудың мақамы және кюев Сугира әнінің айрықша дауыс ырғағымның сабының оларды от дәстүрлі кюев "шертпе" стильсінде ажырата біледі.

Сугир жаңа музыканың жөн-жоралғыларын жасады, домбры әнін кобыза (кюи "Кер толгау", "Тогыз тарау", "Аққу") әнімен біріктіріп.

Тұңғыш рет кюи Сугира аттың Курмангазы халықтың аспабының қазақ мемлекеттік академиялық оркестрімен 1964 жылы келді, 1968-1969 жылы ноты деген переложены болды. Шығармашылық мұраның бірінші популяризатором Сугира халықта кобызист Ж. Каламбаев болды.

Список произведений Сүгір
Понравилось?! Поделись с друзьями:
Яндекс.Метрика